Benzinden kaçan LPG’ye koştu
Düşük ÖTV (Özel Tüketim Vergisi)uygulamaları nedeniyle fiyat avantajına sahip olan LPG otogazda tüketim artarken, daha yüksek vergi uygulamalarına maruz kalan benzinde ise tüketim geriledi.
2011 yılının ilk çeyreğinde otogaz LPG tüketiminin yüzde 3.1 oranında artarak 550 bin tona yükselirken, toplam LPG tüketiminin ise yüzde 1.6 oranında arttığı hesaplandı. Toplam benzin tüketimi 2011 yılı ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6 oranında azalarak yaklaşık 550 bin metreküp oldu. Bu dönemde motorin tüketimi ise yüzde 6.1 artarak 3.4 milyon metreküp olarak gerçekleşti. Böylece yılın ilk çeyreğinde benzin, motorin ve LPG Otogaz toplamından oluşan otomotiv yakıtları toplam tüketimi 2011 yılının ilk çeyreğinde, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4.2 artarak 3.9 milyon ton olarak gerçekleşti.
Motorin tüketimi 2011 yılının ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6.1 artarak 3.4 milyon metreküp olarak gerçekleşti. Toplam benzin tüketimi 2011 yılı ilk çeyreğinde yüzde 6 oranında azalarak yaklaşık 550 bin metreküp oldu. Petrol Sanayi Derneği 2011 Yılı Ocak-Mart Dönemi sektör raporunu yayımladı. Buna göre akaryakıt pazarında 2011 yılının ilk üç ayında benzinler, motorinler ve LPG otogaz toplamından oluşan otomotiv yakıtları toplam tüketimi 2010 yılının aynı dönemine göre yüzde 4.2 artarak 3.9 milyon ton olarak gerçekleşti. Otomotiv yakıtları içerisinde motorin (düşük kükürtlü) ve otogaz LPG’nin aldığı pay artmaya, benzin türleri ve kırsal motorinin payı ise azalmaya devam etti. 2010 yılı Ocak-Mart döneminde LPG–otogaz tüketiminin payı yüzde 54, benzinin yüzde 46 iken, bu oranlar 2011 yılının ilk çeyreğinde sırasıyla yüzde 56, yüzde 44 olarak gerçekleşti. 2011 Ocak Mart döneminde toplam motorin tüketimi (motorin ve kırsal motorin) 2010 Ocak Mart dönemine göre yüzde 6.1 artarak 3.4 milyon metreküp olarak gerçekleşti. Toplam benzin tüketimi 2011 yılı ilk çeyreğinde geçen yılın ilk çeyreğine göre yüzde 6 oranında azalarak yaklaşık 550 bin metreküp oldu. Bu azalmada, daha düşük ÖTV uygulanması nedeniyle fiyat avantajına sahip olan otogazın benzin tüketiminden artan miktarda pay almasının ve dizel otomobil kullanımındaki artışın önemli bir etkisi olduğu belirlendi. Bu arada eski tip araçlarda kullanılan “katkılı kurşunsuz benzin” tüketiminin de büyük oranda azaldığı hatta bitme noktasına geldiği görüldü.
-OTOGAZ-LPG TÜKETİMİ YÜZDE 3.1 ARTTI-
Otogaz LPG tüketiminin 2010 Ocak-Mart dönemine göre yaklaşık yüzde 3.1 oranında artarak 550 bin ton olduğu ve 2011 yılı ilk üç ayında toplam LPG tüketiminin yüzde 1.6 oranında arttığı hesaplandı. 2011 yılı ilk çeyreğinde fuel oil ve kalyak türlerinden oluşan siyah ürün tüketimi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0.4 azalarak 294 bin ton olarak gerçekleşti.
-TOPLAM AKARYAKIT TÜKETİMİ YÜZDE 4.1 ARTTI-
2011 yılı Ocak Mart döneminde tüm akaryakıtların toplam tüketimi yüzde 4.1 artarak 3.6 milyon ton oldu. 2011 yılının ilk üç ayında Türkiye’nin toplam yağlama yağları tüketiminin geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 21 oranında artarak 114 bin ton olarak gerçekleştiği hesaplandı.
-AKARYAKIT TÜKETİMİNDEN SAĞLANAN DOLAYLI VERGİLER YÜZDE 10 ARTTI-
2011 yılı Ocak Mart döneminde akaryakıt tüketiminden sağlanan dolaylı vergilerin (KDV ve ÖTV) geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 10 artarak 8 milyar TL’ye ulaştığı hesaplandı. Bu dönemde LPG tüketiminden elde edilen dolaylı vergiler toplamının ise yüzde 3 oranında artarak 1.5 milyar TL’ye ulaştığı, böylece akaryakıt ve LPG sektörlerinden sağlanan dolaylı vergi gelirlerinin bir önceki yıla göre yüzde 8 artarak 9.3 milyar TL’ye ulaştığı belirlendi.
-MOTORİN FİYATLARI YENİ BİR REKOR KIRDI-
2010 yılında ortalaması 77,1 dolar olarak gerçekleşen Brent tipi ham petrol varil fiyatı, 2011 ilk üç ayında 92,6 dolar ile 117 dolar aralığında değişim göstererek ortalama 105,1 dolar oldu. Türkiye için referans kabul edilen Akdeniz Piyasasında benzin ve motorin fiyatları bin 70 dolar/ton düzeyine kadar tırmandı ve üç aylık ortalama benzin fiyatı 921,7 dolar/ton, motorin fiyatı 922 dolar/ton, LPG ise 890 dolar/ton oldu. Raporun yayınlandığı günlerde dünya piyasalarında Brent petrolü 127 dolar/varil seviyesine geldi, Akdeniz piyasalarında benzin fiyatları bin 160 dolar /tonu aştı, motorin fiyatları ise bin 70 dolar/ton düzeyini geçerek yeni bir rekor kırdı.
-AKDENİZ PİYASALARINDAKİ ARTIŞ TÜRKİYE’DEKİ POMPA FİYATLARINA YÜZDE 14.7 YANSIDI-
2010 yılının son döneminde hız kazanan dünya petrol fiyatlarındaki artış, döviz kurlarındaki dalgalanmalar, Türkiye petrol piyasasına da yansımış ve bunun bir sonucu olarak artan pompa fiyatları 2011 yılının ilk üç ayında da kamuoyunda önemli bir tartışma konusu oldu Bu süreç içinde Türkiye için referans kabul edilen Akdeniz piyasalarında benzin fiyatları yüzde 20.5 artarken, bu durum Türkiye’deki pompa fiyatlarına yüzde 14.7 oranında yansıdı. Motorin fiyatları ise yüzde 30.3 artarken, bu gelişmenin Türkiye’deki pompa fiyatlarına yansıması yüzde 16.2 seviyesinde kaldı. Dolayısı ile, dünya piyasalarında petrol ve akaryakıt fiyatlarındaki bu olumsuz gelişmelerin Türkiye akaryakıt piyasalarına fiyat yönü ile yansıması oldukça sınırlı bir düzeyde kaldı. Türkiye’de İstanbul için dağıtım şirketleri tarafından ilan edilen tavan pompa fiyatlarının ülkemize özgü yasal ve yapısal farklılıklara rağmen, Roma, Atina, Paris, Madrid gibi Tükiye için referans kabul edilen Akdeniz ülkelerinin muadil şehirlerindeki vergisiz istasyon pompa fiyatları ortalaması ile uyumlu seyrettiği görüldü.
-10 NUMARA YAĞDAN KAYNAKLANAN KAYITDIŞI, 2 YILDA 2 MİLYAR TL VERGİ KAYBINA NEDEN OLDU-
2011 yılının ilk çeyreğinde 10 numara yağ ve kayıt dışı akaryakıt sorunu devam etti. Türkiye’nin bu alandaki vergi kaybı sorunun devam ettiği yaklaşık iki yıllık süreçte 2 milyar TL düzeyini aştı. Soruna teknik önlem olarak EPDK tarafından yayınlanan madeni yağ tebliği sektörde yoğun tartışmalar yarattı. Madeni yağ üretim ve ihracatında sorunlu bir süreç yaşandı. 2010 yılı PETDER Sektör Raporunda 10 numara yağ adı altında yapılan faaliyetlerin büyüklüğünün 2010 yılında 1 milyon ton’un üzerinde olduğu, neden olduğu vergi kaybının ise 1,5 milyar TL düzeyinde olduğu belirtildi. Bu önemli büyüklükteki sorun 2011 yılının ilk üç ayında da aynı şekli ile devam etti. Bu süreçte Şubat ayı içinde yayınlanan EPDK Tebliği, bir taraftan yasa dışı yürüyen 10 Numara yağ faaliyetine engel olmaya yönelik olarak teknik düzeyde önlemler koymaya çalışırken, diğer taraftan Türkiye’nin madeni yağ üretimi ve ihracatında ciddi sorunlara yol açtı. Bu sorunların giderilmesi için girişimler devam ediyor. Diğer taraftan sektörün 10 numara yağ sorunun asıl çözüm olarak gördüğü madeni yağlar, yağlama müstahzarları ve baz yağlar ile motorinin ÖTV tutarlarının eşitlenerek, bu ürünlerin sınai üretimlerde kullanılması halinde vergi iadesi yönteminin uygulanması talebi Maliye Bakanlığımızdan çözüm beklemeye devam ediyor.
-TÜM MOTORİN TÜRLERİNDE KÜKÜRT MİKTARI 10 PPM’E İNDİ-
AB uygulamaları paralelinde motorin türlerindeki azami kükürt içeriğinin 10 ppm ile sınırlandırılmasına yönelik EPDK tarafından yapılan düzenleme gereği, 1 Nisan 2011 tarihinden itibaren pompalardan kükürt miktarı 10 ppm’i aşan motorin satışı tamamen sona erdi. Böylece Kurumun AB Direktiflerine uyum kapsamında aldığı bu kararla akaryakıtlardaki kükürt miktarı Türkiye’de de birçok AB ülkesi ile eş zamanlı olarak (1 Ocak 2011 tarihi itibarı ile) 10 ppm ile sınırlandırılma süreci sonuçlanmış ve düşük kükürtlü motorine geçiş süreci başarı ile sonuçlandırıldı.
ANKA
LPG’li araçlara yönelik gaz sızdırmazlık raporunun yılbaşından itibaren zorunlu evraklar listesinden çıkarılması büyük tepkilere yol açtı. Araç sahipleri ücret ve bürokrasiden kurtuldukları için sevinirken, uzmanlar ‘merdiven altı’ yolunun açıldığını öne sürdü, “Her araç patlamaya hazır bomba gibi olacak” dedi.
